11 Kas Tip1 Diyabet Nedir?
Tip 1 diyabet pankreas adlı organımızdaki beta hücrelerinin bağışıklık hücrelerinin saldırması sonucu harabiyeti ile insülin üretmemesinden kaynaklı ortaya çıkmaktadır. Genellikle doğuştan ya da çocukluk çağında ortaya çıkmaktadır ve ömür boyu insülin kullanılmak zorundadır.
Tip1 Diyabet Belirtileri Nelerdir?
Erken belirtiler; ağız kuruluğu, çok su içme, çok sık idrara çıkma, gece idrara çıkma, yorgunluk, görme bulanıklığı, daha sonraki dönemde; ağızda çürük elma kokusu(keton), mide bulantısı, karın ağrısı, sık soluk alıp verme ve koma.
Tip1 Diyabet Genetik Midir?
Tip1 diyabetin genetik payı tip2 diyabete göre daha azdır.
Tip1 Diyabetin Risk Faktörleri?
- Genetik
- Otoimmün hastalıklar (çölyak, haşimato vb.)
- Enfeksiyon, stres gibi net belli olmayan faktörler
Tip1 Diyabet Tedavisi Nasıldır?
Tip1 diyabette ana amaç kan şekeri dengesini sağlayarak ileride gözüken geç dönem komplikasyonları azaltmaktır. Bunun için kan şekeri ölçme, insülin kullanma, diyet ve egzersiz şarttır.
Tip1 Diyabette Karbonhidrat Sayımı?
Karbonhidrat sayımı tip1 diyabette kan şekeri kontrolünün insülinden sonra büyük bir kısmını kaplar. Ana amaç karbonhidratlar ve insülini birleştirerek karbonhidratların kan şekerini hızla etki etmesini önlenmesidir (Daha geniş bilgi için linke tıklayınız).
Tip1 Diyabette İnsülin Tedavisi Şekilleri?
Tip1 diyabette insülin kullanımı şarttır. Tedavide dörtlü doz insülin kullanılır.
Her yemek öncesi kısa etkili insülin yapmak ve gece yatmadan önce uzun etkili bazal insülin dediğimiz insülini yapmaktan oluşur. Fakat bunun saati, uygulanış şekli kişiden kişiye değişmektedir.
Bolus İnsülin Nedir?
Bolus öncesi yemek öncesi vurulan insülindir. Yani toklukları kontrol eder ve dengeler. Ayrıca kan şekeri yüksek iken kan şekerini ideal seviyeye getirmek içinde kullanılır.
Bazal İnsülin Nedir?
Bazal insülin özellikle açlık kan şekerlerini kontrol etmede yarayan bir insülin çeşididir. Yemek yemekten bağımsızdır.
Yeni Teknolojiler?
Teknolojinin gelişmesi ile tip1 diyabetle barışık yaşamak daha kolaylaştı. Örneğin günde 8 kere parmaktan ölçmek yerine geliştirilen sensörler, insülin daha kolay vermek için geliştirilen pompalar sayesinde de günde 4 kez iğne yapmak ortadan kaldırıldı.
Sürekli Ölçüm Sistemi Sensörler Nelerdir?
Sensörler kan şekerini parmaktan ölçmek yerine 5 dakikada bir vücuda takılan bir sistem ile deri altı hücreler arası şekeri ölçmeyi sağlayan sistemdir. Bu sayede kan şekeri ölçme işlemi daha acısız hale gelmiş ve kolaylaştırılmıştır.
Sensör ile ilgili yazımı bloglar kısmından okuyabilirsiniz, ayrıca kliniğimizde sensör takımı ve takibi yapılmaktadır.
İnsülin Pompası Nedir?
İnsülin pompası, içinde rezervuardan oluşan (insülin buraya konulur), bir kateter ve vücuda giriş kısmından oluşan 3 günde bir değiştirilen insülini daha kolay uygulayış için geliştirilen ve günde 4 defa insülini ortadan kaldıran bir çeşit tedavi şeklidir.
İnsülin pompası hakkında yazımı okumak için linke tıklayınız.
Diyabet Komplikasyonları
Genellikle uzun yıllardır diyabet olan ve kan şekeri dengesiz ve yüksek ve hemoglobin A1C is yüksek olan bireylerde gerçekleşebilir bunlar genellikle, diyabetik ayak, nefropati, nöropati ve görme kaybı olabilir
Tip1 Diyabette Egzersiz
Tip1 diyabette kan şekeri kontrolü için egzersiz çok önemlidir. Fakat egzersiz yaparken hiperglisemi (yüksek kan şekeri) ve hipoglisemi (düşük kan şekeri) durumlarına dikkat edilmesi gereklidir. Egzersiz öncesi şeker durumu, egzersizin süresi ve yoğunluğuna göre önlem alınır ise sıkıntı olmadan her tip1 diyabetli birey egzersiz yapabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
- İnsülin pompası her tip1 diyabetli için uygun mudur?
İnsülin pompası, doktor, diyetisyen ve hemşire onay verir ise kullanılması uygundur. Bu yüzden herkes için uygun diyemeyiz.
- Karbonhidrat sayımı tip1 diyabette şart mıdır?
Evet. Çünkü kan şekerimizi asıl etkileyen besin grubu karbonhidratlardır ve insülin yaparken karbonhidratın etkisi düşünülmelidir.
- Sensör mü pompa mı kullanılması gereklidir
Kişiden kişiye değişmekle beraber pompa kullanmak şart sayılmaz fakat geçilirse fayda sağlar fakat sensör takipte önem arz etmektedir.
- HBA1C düzeyim aralıkta, komplikasyon olur mu?
Her hemoglobin A1C değerinin iyi olması komplikasyon olmayacak anlamına gelmez. Sensörleri incelediğimizde dalgalanma katsayısı yüksek hedef aralığın çoğunlukla dışında olan bireyler Hemoglobin A1C si normal olsa dahi komplikasyonla karşılaştığına dair veriler ve yayınlar bulunmaktadır.
No Comments